HelalDaire Modeli Tanıtıldı: Faizsiz Konut Finansmanında Kooperatif Temelli Yeni Yaklaşım

Faizsiz konut edinmek isteyen vatandaşlara alternatif bir model sunmayı hedefleyen HelalDaire Gayrimenkul İşletme Kooperatifi, İslami finans ilkeleri ile kooperatifçiliği bir araya getiren yeni sistemini kamuoyuna tanıttı. “HelalDaire” adı verilen model, faizli kredi yerine ortak mülkiyet, kademeli pay edinimi ve dayanışma esasına dayalı bir konut finansmanı yaklaşımı sunuyor.

HelalDaire Gayrimenkul İşletme Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı, ilahiyatçı, emekli öğretmen ve müteahhit Enver Ün, hazırladığı kapsamlı çalışmada Türkiye’de giderek derinleşen konut sorununa faizsiz ve reel ekonomiye dayalı bir çözüm geliştirmeyi amaçladıklarını belirtti.

“Barınma En Temel Haklardan Biri”

Enver Ün, güvenli bir konuta sahip olmanın yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve aile hayatı açısından da temel bir ihtiyaç olduğunu belirterek, son yıllarda artan konut fiyatları ve yükselen kira bedellerinin ev sahibi olmayı milyonlarca vatandaş için güçleştirdiğini ifade etti.

Özellikle faiz hassasiyeti bulunan vatandaşların önemli bir çıkmazla karşı karşıya kaldığını dile getiren Ün, birçok kişinin ya ömür boyu kira ödemek ya da dini hassasiyetleri nedeniyle tercih etmediği faizli konut kredilerine yönelmek arasında seçim yapmak zorunda bırakıldığını söyledi.

Ün, geliştirdikleri modelin tam da bu ihtiyaca cevap vermeyi amaçladığını belirtti.

Kooperatif Ortaklığı Esasına Dayalı Sistem

HelalDaire modelinin temelinde klasik kredi sistemi yerine ortak mülkiyet anlayışının bulunduğunu ifade eden Ün, sistemde kooperatif ile üyenin aynı konutun ortak sahibi olduğunu söyledi.

Model kapsamında vatandaşın belirli bir peşinatla konutun bir bölümünü satın aldığını, kalan bölümün ise kooperatife ait olduğunu belirten Ün, üyenin zaman içerisinde düzenli ödemeler yaparak kooperatifin payını aşamalı biçimde satın aldığını anlattı.

Bu süreçte üyeye ait mülkiyet payı sürekli artarken kooperatifin ortaklık oranının kademeli olarak azaldığını kaydeden Ün, son aşamada konutun tamamının üyeye devredildiğini ifade etti.

Faiz Yerine Ortaklık Modeli

Enver Ün, HelalDaire sisteminin klasik bankacılık anlayışından en önemli farkının nakit kredi vermemesi olduğunu belirtti.

Faizli kredi sisteminde bankaların müşteriye para borç verdiğini ve bunun faizle geri ödendiğini hatırlatan Ün, HelalDaire modelinde ise kooperatifin doğrudan konuta ortak olduğunu, gelirin de borçtan değil gerçek mülkiyet hakkından doğduğunu söyledi.

Bu yapının İslami finans literatüründe “Azalan Ortaklık (Müşâreke-i Mütenâkısa)” modeli olarak bilinen uygulamaya dayandığını ifade eden Ün, sistemin risk paylaşımı ve ortak mülkiyet esasları üzerine kurulduğunu vurguladı.

“Satın Aldığın Kadarında Otur” İlkesi

HelalDaire modelinin temel sloganlarından birinin “Satın aldığın kadarında otur, satın almadığın kısmın kirasını öde” olduğunu belirten Ün, sistemde üyelerin yalnızca kooperatife ait pay için kullanım bedeli ödediğini söyledi.

Üye her yeni ödeme yaptığında konut üzerindeki mülkiyet payının arttığını belirten Ün, buna paralel olarak kira yükünün de her geçen dönem azaldığını ifade etti.

Böylece vatandaşların yıllarca yalnızca kira ödeyen kiracı konumunda kalmak yerine, yaptıkları her ödeme ile konut sahibi olmaya bir adım daha yaklaştıklarını dile getirdi.

Altın Referanslı Tasarruf Modeli

Uzun vadeli konut finansmanında en büyük sorunlardan birinin enflasyon ve paranın değer kaybı olduğunu belirten Ün, bu nedenle sistem içerisinde gram altının bir referans değeri olarak kullanılmasının planlandığını söyledi.

Buradaki amacın yatırım yapmak ya da altından kazanç sağlamak olmadığını ifade eden Ün, altının yalnızca üyelerin uzun yıllara yayılan birikimlerinin satın alma gücünü koruyacak bir ölçü birimi olarak değerlendirildiğini kaydetti.

Üç Farklı Konut Edinme Yöntemi

HelalDaire modeli üç farklı yöntem üzerinden uygulanabilecek şekilde tasarlandı.

İlk yöntem, üyelerin düzenli tasarruf yaparak oluşturduğu dayanışma sistemiyle konut edinmesini öngören “Altın Günü Modeli” olarak tanımlanıyor.

İkinci yöntemde üyeler piyasadaki hazır konutları kooperatifle birlikte satın alıyor ve zaman içerisinde kooperatif payını devralıyor.

Üçüncü model ise arsa geliştirme ve yeni konut üretimine dayanıyor. Kooperatif, üyeleri adına arsa temin ederek proje geliştiriyor veya müteahhitlerle iş birliği yaparak yeni konut üretimini gerçekleştiriyor.

Şeffaflık ve Denetim Vurgusu

Enver Ün, faizsiz bir sistem olmanın yalnızca isimle sağlanamayacağını belirterek, sözleşmelerin, mali tabloların ve tüm hesaplamaların üyeler tarafından açık şekilde görülebilmesi gerektiğini ifade etti.

Kooperatif yönetiminin bağımsız mali denetimden geçmesini, İslami finans uzmanlarının düzenli olarak sistemi incelemesini ve üyelerin bütün hesap hareketlerine erişebilmesini modelin vazgeçilmez unsurları arasında gösterdi.

“Helal” İsmi Büyük Sorumluluk Yüklüyor

HelalDaire adının yalnızca ticari bir marka olarak görülmemesi gerektiğini belirten Ün, “Helal” kelimesinin emanet, dürüstlük, şeffaflık, kul hakkını gözetme ve adalet gibi çok önemli sorumluluklar taşıdığını söyledi.

Ün, bu nedenle sistemde gizli maliyetlere, yanıltıcı reklamlara, belirsiz sözleşmelere ve haksız kazanca kesinlikle yer verilmemesi gerektiğini ifade etti.

Amaç Faizsiz ve Adil Konut Edinimi

HelalDaire’nin herhangi bir yatırım fonu, kısa sürede ev sahibi yapma vaadi ya da yüksek kazanç sağlayan bir finans modeli olmadığını belirten Ün, sistemin temel amacının ödeme gücü bulunan ancak faizli kredi kullanmak istemeyen vatandaşlara alternatif bir konut edinme yöntemi sunmak olduğunu söyledi.

Modelin başarılı olabilmesi için güçlü sözleşmeler, gerçek ortak mülkiyet, bağımsız denetim, mali şeffaflık ve İslami finans ilkelerine tam uyum gerektiğini vurgulayan Ün, “Bizim için helallik yalnızca faizin olmaması değildir. Helal; adil sözleşme, gerçek mülkiyet, açık hesap, emanete sadakat ve kul hakkını korumaktır. İnsanların faiz yerine ortaklıkla, borç baskısı yerine dayanışmayla ve kira yerine aşamalı mülkiyet sistemiyle ev sahibi olabileceğine inanıyoruz.” ifadelerini kullandı.