KİTAPLAR ARASINDA BİR ÖMÜR: FEHMİ ENGİNALP

Bursa Vatan Medya Gurubu köşe yazarı Ahmet Koçak makalesinde; Bazı insanlar vardır…
Yaşadığı şehrin hafızasına dokunur, iz bırakır.
Kimi bir bina yapar, kimi bir yol açar, kimi de kitaplarla görünmeyen köprüler kurar.
Fehmi Enginalp, Bursa’nın kültür hayatında böyle bir isimdir.
Yeni bir kitabımın basımı hazırlıkları için Alp Yayınları’na gittim. Eğitim ve kültür çınarı, Alp Yayınları kurucusu Fehmi Enginalp karşıladı beni. Konuklarını sımsıcak karşılar bir şey ikram etmeden, bilgilerden bir demet sunmadan göndermez. Çoktan emekli olmuş, işleri damadı Atilla Beye devretmiştir.
Yılların birikimini hafızasında taşıyan bir kültür abidesiyle konuşurken konu sıkıntısı çekilmez. Söyleşiye başladık. Bir saat sürdü. Birikimli kişilerle konuşmak insana çok şeyler katar. Bu söyleşimiz de öyle oldu.
Önce ilkokul öğretmeni, ardından Türkçe öğretmeni olarak başladığı yolculuğu, yıllar içinde yazarlığa, yayıncılığa ve kültür insanlığına dönüşmüştür. Karaman’ın Ermenek ilçesinden çıkıp Anadolu’nun farklı şehirlerinde öğretmenlik yapan Enginalp, sonunda Bursa’da kitapların, dergilerin ve düşüncenin içinde kendine özel bir yer edinmiştir.
Öğretmenlik sıradan bir meslek değildir.
Çünkü öğretmen, geleceğe insan yetiştirir. Bir öğrencinin eline verilen kitap, bazen yıllar sonra büyük bir düşüncenin başlangıcı olur. Fehmi Enginalp de yıllarca sadece ders anlatan bir öğretmen değil, okuma kültürünü yaymaya çalışan bir eğitim emekçisi olmuştur.
Onun hayatında kitap hiçbir zaman raflarda duran bir eşya olmamıştır. Kitap; insanı değiştiren, toplumu aydınlatan, geçmişle gelecek arasında bağ kuran bir araçtır.
Çağdaş görüşlerinden dolayı mesleğini yapamaz hale getirilince zor yıllar geçirmiş, Bursa’da kitap dağıtımcılığı, yayıncılık ve kültür çalışmalarına yönelmiş, kültür ve yayıncılıkta önderlik eden kişilerden biri olmuştur. Yazdığı eserler arasında eğitim kitaplarının yanında çocuk kitapları, araştırmalar ve kültür çalışmaları bulunmaktadır.
Bir insanın değerini anlamak için sadece yazdığı kitapların sayısına bakılmaz.
Asıl bakılması gereken, o kitapların hangi boşluğu doldurduğudur.
Fehmi Enginalp’in “Aziz Nesin’in Bursa Günleri” adlı çalışması, sadece bir yazarın Bursa’daki izlerini anlatmaz; aynı zamanda bir dönemin kültür atmosferini kayıt altına alır. Çünkü şehirlerin hafızası, onları yazan ve anlatan insanlar sayesinde korunur.
Bugün birçok insan yaşadığı kentin geçmişini bilmeden hayatını sürdürüyor.
Oysa bir kent sadece yollar, binalar ve alışveriş merkezlerinden oluşmaz.
Kentlerin ruhu vardır.
O ruhu; yazarlar, sanatçılar, öğretmenler, araştırmacılar ve kültür insanları yaşatır.
Bursa’nın şansı, böyle çok sayıda insana sahip olmasıdır.
Fehmi Enginalp de yıllardır bu şehrin kültür sofrasına bir tabak daha koyanlardan biridir. Çıkardığı Çini Kitap dergisiyle de kitap ve edebiyat çevresinin gelişmesine katkı sunmaktadır.
Alp Yayınlarından çıkan Kırmızı Pantolon adlı kitabımı imzalayıp takdim ettim. O da son çıkardığı “OLİMPOS ETEKLERİNDE ATEŞ BÖCEKLERİ” adlı eseri yanında Çini Kitap Dergisinin son iki sayısını armağan etti sağ olsun.
670 sayfalık kitabını -söz uçar yazı kalır- düşüncesiyle SANAT TV ve ÇEKSANAT TV programlarına davet ettiği Bursa’nın sanat ve yazın alanında önemli katkıları olan insanlarla yaptığı söyleşilerden oluşturmuş. Çoğunu tanıdığım o değerlerle ilgili bilgi almak istediğimde kitap hazır durumda olacak.
Günümüzde herkes hızlı tüketimin peşinde koşarken, kitapla uğraşmak sabır ister.
Bir dergi çıkarmak emek ister. Bir kitabı hazırlamak yıllar ister.
Ama kültür insanları zaten alkış bekleyerek yola çıkmazlar. Onların amacı, kendilerinden sonra gelecek kuşaklara küçük de olsa bir ışık bırakmaktır.
Fehmi Enginalp’in öyküsü bize şunu anımsatıyor:
Bir öğretmenin etkisi sadece sınıfındaki öğrencilerle sınırlı değildir.
Bazen bir kitapla binlerce insana ulaşır.
Bazen bir dergiyle bir dönemin tanığı olur.
Bazen de sessiz sedasız bir şehrin kültür belleğine adını yazdırır.
Bursa’da kitap kokan sokaklarda, eski dost sohbetlerinde, edebiyat toplantılarında ve kütüphanelerin raflarında onun emeğinin izleri vardır.
Çünkü bazı insanlar arkalarında bıraktıkları eserlerle görünmeyen anıtlar oluştururlar.
Fehmi Enginalp de kitaplardan yapılmış böyle bir anıtın emekçilerindendir.
Sessiz kahramanların, kültür emekçilerinin değerini anımsatmak eli kalem tutan her yazarın ödevidir. Ödevini yapmış olmamın rahatlığı ile yanından ayrıldım.