İnönü’den Dünyayı Şaşırtan Diplomasi Dersi

Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, yalnızca bir asker değil, aynı zamanda dönemin en zorlu koşullarında verdiği diplomatik mücadelelerle de tarihe geçti. “Yeni bir dünya kurulur ve Türkiye orada yerini alır” sözüyle hafızalara kazınan İnönü, özellikle II. Dünya Savaşı sürecinde izlediği tarafsızlık politikasıyla, Türkiye’yi büyük bir yıkımdan korumayı başardı.

Dönemin büyük güçleri olan Almanya, İngiltere ve Sovyetler Birliği’nin baskılarına rağmen, İnönü, askeri değil aklı önceleyen bir stratejiyle, savaşa doğrudan katılmadan Türkiye’nin çıkarlarını korudu. Bu tutum, sadece iç barışı değil, savaş sonrası dönemde Türkiye’nin masadaki yerini de güvence altına aldı.

1943 Kahire Görüşmeleri, İnönü’nün diplomasi dehasının zirvesiydi. Churchill ve Roosevelt’le yapılan bu tarihi buluşmada, Türkiye’nin savaşa girmesi istense de İnönü, bunun ülkeyi felakete sürükleyeceğini bilerek soğukkanlı ve kararlı duruşuyla hayır demeyi başardı.

İnönü’nün bu diplomatik hamleleri, Batı basınında da geniş yer buldu. “Küçük bir ülkenin büyük lideri”, “Savaşsız kazanılan diplomatik zafer” başlıklarıyla dünya gündeminde yer aldı.

Bugün bile İsmet İnönü’nün o dönem sergilediği dengeli ve stratejik diplomasi, kriz yönetimi alanında ders olarak okutulmaktadır.

Tarihe geçen bu ders şunu gösterdi:
Bazen en büyük zafer, savaşarak değil, akılla yol alarak kazanılır.