Depremden Sonra Aynı Hataları Tekrarlamamak Mümkün mü?

Antalya Belek Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tuğba Erdil Dinçel, yakın zamanda gerçekleştirdiği akademik çalışmada, afet sonrası yeniden yapılanmada geleneksel planlama yöntemlerinin eksik kaldığı noktalara dikkat çekti. Dinçel, afetlerin değişen koşullarına uyum sağlayabilen Adhocism yaklaşımını önerdi.

Depremlerden sonra kentlerin yeniden inşası için büyük kaynaklar ayrılıyor, yeni konutlar yapılıyor ve altyapı sistemleri onarılıyor. Ancak afet sonrasında ortaya çıkan ihtiyaçlar zaman içinde değişirken, başlangıçta alınan kararlar her zaman bu değişime ayak uyduramayabiliyor.

Antalya Belek Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tuğba Erdil Dinçel, akademik araştırmasında afet sonrası yeniden yapılanmanın en önemli sorunlarından birini, değişen koşullara uyum sağlayamayan planlama ve karar mekanizmaları olarak ele aldı.

“Depremden sonraki ilk günün ihtiyaçlarıyla bir yıl sonrasının ihtiyaçları aynı değil”

Araştırmanın temel yaklaşımını açıklamak üzere Erdil Dinçel için şu değerlendirme öneriliyor:

“Depremin ilk günlerinde insanların güvenli barınmaya ihtiyacı vardır. Aylar sonra ise işine dönebilmek, çocuklarını okula gönderebilmek ve günlük yaşamını sürdürebilmek öncelik kazanır. İlk günün ihtiyaçlarına göre oluşturulan planların değişen koşullara uyum sağlayabilmesi gerekir. Aksi halde bir sorunu çözerken başka sorunların ortaya çıkmasına neden olabiliriz.”

Çözüm: Değişen ihtiyaçlara uyum sağlayan Adhocism

Erdil Dinçel’in önerdiği Adhocism yaklaşımı, afet sonrası yeniden yapılanmada tek bir değişmez plan yerine, yeni bilgilere ve ihtiyaçlara göre güncellenebilen esnek bir sistem öngörüyor.

Araştırmada yapay zeka destekli analiz yöntemleriyle hasar değerlendirmesi ve yeniden yapılanma kararlarının daha bütüncül biçimde ele alınması amaçlanıyor.

Çalışmanın ortaya koyduğu temel düşünce ise dikkat çekici: Afetlerden sonra yalnızca kentleri yeniden kurmak yeterli olmayabilir. Gelecekte aynı sorunları yaşamamak için onları nasıl planladığımızı da değiştirmemiz gerekiyor.