Dünya hayatının bir dili, bir matematiği, bir fiziği ve kimyası vardır. Bursa

Bursa Vatan Medya Gurubu köşe yazarı Fatma Düz makalesinde;

Hayat, rastgele yaşanan olaylar zincirinden ibaret değildir. Attığımız her adımın, söylediğimiz her sözün, aldığımız her kararın ve kurduğumuz her ilişkinin bir sonucu vardır. Bazen bu sonuçlar hemen karşımıza çıkar, bazen de zamanın içinde olgunlaşarak hiç beklemediğimiz bir anda kendini gösterir.
Çünkü hayat, yalnızca ne yaptığımızla değil, yaptığımızı nasıl yaptığımızla da ilgilidir.
Tıpkı matematikte olduğu gibi, hayatın da kendine özgü hesapları vardır. Bir işi doğru yöntemlerle, sabırla ve emek vererek yapan insanın başarıya ulaşma ihtimali yükselir. Bilgiyi önemseyen, kendisini geliştiren ve çalışmaktan kaçınmayan kişi, zamanla emeğinin karşılığını almaya yaklaşır. Elbette her çalışan hemen başarılı olamaz; hayatın içinde şartlar, fırsatlar ve beklenmedik engeller de vardır. Ancak doğru çalışmak, başarıya giden yolun en sağlam temelidir.
Hayatın fiziği de böyledir. Her hareket bir etki doğurur. Bir taşı suya attığınızda dalgalar oluşur; insanın davranışları da çevresinde benzer etkiler meydana getirir. Bir insana uzattığınız yardım eli, bir gönülde umut oluşturabilir. Söylediğiniz kırıcı bir söz, yıllarca kapanmayan bir yaraya dönüşebilir. Küçük gördüğümüz davranışlar bile bazen büyük sonuçların başlangıcıdır.
Peki, hayatın kimyası nedir?
İnsan ilişkilerinde güvenin, dürüstlüğün, sevginin, saygının ve samimiyetin bir araya gelerek oluşturduğu bütündür. Nasıl ki bazı maddeler bir araya geldiğinde yeni bir yapı meydana geliyorsa, insanlar arasındaki iyi niyet ve karşılıklı güven de sağlam ilişkiler oluşturur. Buna karşılık yalan, çıkarcılık, ihanet ve bencillik, en güçlü bağları bile zamanla zayıflatır.
Saygı görmek isteyen insan, önce saygı göstermeyi öğrenmelidir.
Saygı, yalnızca sözcüklerle ifade edilen bir nezaket değildir. Başkasının hakkını gözetmek, farklı düşüncelere tahammül edebilmek, insan onurunu korumak ve kendi çıkarlarımız uğruna başkalarını incitmemektir. Saygı bekleyip saygısız davranan insan, hayatın bu temel dengesini henüz anlayamamıştır. Çünkü gerçek saygı, zorla elde edilen değil, davranışlarla kazanılan bir değerdir.
Ticaret de hayatın matematiğini açıkça ortaya koyan alanlardan biridir. Ticaretin temelinde güven, dürüstlük, kalite ve karşılıklı fayda bulunur. Bir kez kazanç sağlamak uğruna müşterisini aldatan kişi, belki o gün para kazanır; ancak uzun vadede itibarını ve güvenilirliğini kaybedebilir. Dürüst ticaret yapan, sözünü tutan, hakkaniyetli davranan ve karşısındakinin kazancını da gözeten insan ise kalıcı ilişkiler kurabilir.
Çünkü ticarette asıl başarı, yalnızca kasaya giren parayla ölçülmez. İtibar, güven ve sürdürülebilirlik de kazancın bir parçasıdır. Haksız kazanç kısa vadede kâr gibi görünebilir; fakat her kâr, gerçek kazanç değildir.

Buradan hayatın en önemli meselelerinden birine, birlik olmaya geliyoruz.
Bir milletin gücü yalnızca nüfusuyla, ekonomik kaynaklarıyla, ordusuyla veya sahip olduğu topraklarla ölçülmez. O milletin ortak hedefler etrafında birleşebilmesi, farklılıklarını bir zenginlik olarak görebilmesi ve ortak geleceğini kişisel çıkarlarının önünde tutabilmesi de gücünün temel unsurlarındandır.
Birbirine güvenmeyen, sürekli ayrışan, ortak değerlerini unutan ve enerjisini kendi içinde tüketen bir toplum, sahip olduğu imkânları gerektiği gibi değerlendiremez. Buna karşılık birbirinin hakkını gözeten, zor zamanlarda dayanışma gösteren ve ortak sorunlara birlikte çözüm arayan toplumlar, güçlükler karşısında daha dirençli olabilir.
Birlik demek, herkesin aynı düşünmesi değildir. Birlik; farklı düşüncelere rağmen ortak yaşamı koruyabilmek, milletin ortak menfaatlerinde buluşabilmek ve anlaşmazlıkları düşmanlığa dönüştürmeden çözebilmektir.
Birlik, farklılıkların yok edilmesi değil, ortak bir geleceğin inşa edilmesidir.
Nasıl ki bir binanın sağlamlığı, onu oluşturan parçaların birbirine uyumuyla artıyorsa, bir milletin gücü de insanlarının birbirine duyduğu güvenle pekişir. Herkes yalnızca kendisini düşünürse ortak yapı zayıflar. İnsanlar sorumluluklarını yerine getirir, birbirlerinin emeğine saygı duyar ve ortak değerleri korursa toplumsal dayanışma güçlenir.
İşte bu nedenle hayatın matematiği yalnızca bireysel başarıyı değil, toplumsal sorumluluğu da kapsar. Kendi başarısını toplumun huzurundan bağımsız gören insan, kazandıklarının gerçek değerini zamanla sorgulamak zorunda kalabilir. Çünkü insan, yalnızca kendi hayatının değil, içinde yaşadığı toplumun da bir parçasıdır.
Bugün kendimize şu soruyu sormalıyız: Nasıl bir dünya, nasıl bir toplum ve nasıl bir gelecek istiyoruz?
Daha adil bir dünya istiyorsak adaletli davranmalıyız. Güvenilir bir toplum istiyorsak dürüstlüğü yaşatmalıyız. Saygı bekliyorsak saygı göstermeliyiz. Başarı istiyorsak öğrenmeli, çalışmalı ve gelişmeliyiz. Güçlü bir millet istiyorsak ayrışmayı körüklemek yerine ortak değerlerimiz etrafında buluşmanın yollarını aramalıyız.
Elbette hayat her zaman hak edene hemen hak ettiğini vermez. Bazen dürüst insanlar kaybeder, çok çalışanlar başarısızlıkla karşılaşır, saygılı insanlar saygısızlığa uğrar. Bu nedenle hayatı basit bir ödül ve ceza hesabına indirgemek doğru değildir. Ancak bu gerçekler, dürüstlüğün, emeğin, saygının ve dayanışmanın değerini ortadan kaldırmaz. Tam tersine, zor zamanlarda bu değerleri koruyabilmek insanın karakterini ortaya koyar.
Unutmamalıyız ki sonuçları her zaman kontrol edemeyiz; fakat davranışlarımızı, tercihlerimizi ve sorumluluklarımızı büyük ölçüde kontrol edebiliriz.
Hayatın dili bize davranışlarımızla konuşmayı, matematiği nedenleri ve sonuçları düşünmeyi, fiziği attığımız adımların etkisini anlamayı, kimyası ise insan ilişkilerinde güven ve uyum oluşturmayı öğretir.
Bütün bunların ortak noktası şudur: İnsan, yaptığı seçimlerin sorumluluğunu üstlenmeyi öğrenmelidir.
Sonuç olarak;
Doğru çalışmak başarıya giden yolu güçlendirir. Dürüst ticaret kalıcı kazancın temelini oluşturur. Saygı, sağlıklı ilişkilerin kapısını açar. Adalet, toplumsal güveni besler. Birlik ve dayanışma ise milletlerin ortak sorunlar karşısında daha güçlü durmasına yardımcı olur.
Hayatın her alanında olduğu gibi burada da önemli olan, yalnızca ne elde ettiğimiz değil, o sonuca hangi yollardan ulaştığımızdır.
Çünkü insanın gerçek değeri yalnızca kazandıklarıyla değil, kazanırken koruduğu ilkelerle de ölçülür.

Ve belki de hayatın en büyük matematiği şudur:

Emeğine bilgi kat, davranışlarına adalet kat, ilişkilerine saygı kat, kazancına dürüstlük kat, milletine birlik kat.
Unutma: Hayatın hesabı yalnızca bugünle yapılmaz; yarına bıraktıkların da bu hesabın içindedir.
saygılarımla.