Osmangazi’de Yeni Dönemin Yol Haritası Hazırlanıyor

BURSA – OSMANGAZİ: Bursa’nın kent merkezinde yıllardır tartışılan, yapı stoku, ulaşım, sosyal donatı, mülkiyet yapısı ve yaşam kalitesi açısından kapsamlı bir dönüşüm ihtiyacı taşıyan Altıparmak–Çarşamba bölgesinde kentsel dönüşüm süreci yeniden önemli bir aşamaya taşınıyor.

Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın, Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Şahin Biba ve çalışma arkadaşlarıyla birlikte Altıparmak ve Çarşamba’nın kentsel dönüşüm sürecini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen toplantının tamamlandığını açıkladı. Toplantıda bölgenin mevcut durumu, vatandaşların beklentileri, dönüşümün önündeki sorunlar ve bundan sonraki süreçte atılması gereken adımların kapsamlı biçimde ele alındığı belirtildi.

Başkan Aydın’ın açıklaması, yalnızca rutin bir belediye toplantısı olarak değil, Bursa’nın merkezindeki en önemli kentsel dönüşüm başlıklarından birinin yeniden koordinasyon ve uygulama perspektifiyle ele alınması bakımından dikkat çekiyor.

Yıllardır Bekleyen Bir Kent Merkezi

Altıparmak ve Çarşamba, Bursa’nın tarihi ve sosyal gelişiminde önemli bir yere sahip bölgeler arasında bulunuyor. Ancak zaman içerisinde yapı stokunun yaşlanması, yoğun ve düzensiz yapılaşma, otopark ve ulaşım sorunları, sosyal donatı alanlarının yetersizliği ve bazı bölgelerde yaşam kalitesinin gerilemesi, alanın kapsamlı bir planlama anlayışıyla yeniden ele alınmasını zorunlu hale getirdi.

Bugün tartışılan dönüşüm, yalnızca eski binaların yıkılıp yenilerinin yapılması şeklinde değerlendirilmiyor. Bölgenin yeniden kent merkezi niteliği kazanması, ulaşım sisteminin düzenlenmesi, sosyal donatı alanlarının artırılması, kamusal mekânların iyileştirilmesi, afet risklerinin azaltılması ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi hedefleniyor.

Nitekim Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından 2024 yılında yapılan açıklamada Altıparmak–Çarşamba bölgesinin yaklaşık 82 hektarlık, yani yaklaşık 820 dönümlük bir proje alanını kapsadığı belirtilmişti. Alan; Altıparmak, Çırpan, Selimiye, İntizam, Hocahasan, Ahmetpaşa, Şehabettinpaşa, Aktarhüssam, Kuruçeşme ve Yahşibey mahallelerinin belirli bölümlerini içeriyor.

Bu genişlik, projenin neden tek bir ada veya birkaç yapı üzerinden değil, bütüncül bir kentsel planlama ve dönüşüm modeli üzerinden ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

2024’te “Ortak Akıl” Süreci Başlatılmıştı

Altıparmak–Çarşamba dönüşümü açısından önemli kilometre taşlarından biri 2024 yılında atıldı.

Bursa Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında Osmangazi Belediyesi, Bursa Kent Konseyi ve ilgili akademik meslek odalarının da içinde bulunduğu katılımcı bir çalışma modeli oluşturuldu.

2024 yılında yapılan toplantılarda bölgenin dönüşümünün yalnızca belediyelerin kendi imkânlarıyla değil; şehir plancıları, mimarlar, inşaat mühendisleri, harita mühendisleri, jeoloji mühendisleri, peyzaj mimarları, akademisyenler ve kent paydaşlarının katkısıyla yürütülmesi hedeflendi.

Eylül 2024’te imzalanan iş birliği protokolü kapsamında yaklaşık 830 dönümlük proje sahası için imar planı ve kentsel tasarım projelerinin hazırlanmasına yönelik çalışma grupları oluşturuldu. Bu çalışmaların geçmiş dönemdeki verilerin değerlendirilmesi, yeni planlama yaklaşımlarının geliştirilmesi ve uygulama yol haritasının oluşturulması üzerine kurulması öngörüldü.

Bu yaklaşımın en önemli taraflarından biri, dönüşümün yalnızca fiziksel yapı yenilemesi olarak görülmemesi.

Amaç Sadece Bina Yenilemek Değil

Altıparmak–Çarşamba için hazırlanan dönüşüm perspektifinde;

• yapı güvenliğinin artırılması,
• deprem riskinin azaltılması,
• sosyal donatı alanlarının çoğaltılması,
• ulaşım problemlerinin çözülmesi,
• otopark ihtiyacının karşılanması,
• altyapının güçlendirilmesi,
• kamusal alanların geliştirilmesi,
• yaya ulaşımının iyileştirilmesi,
• çevre düzenlemelerinin yeniden ele alınması,
• bölgenin ekonomik ve sosyal canlılığının artırılması,
• kent merkezinin yeniden cazibe merkezi haline getirilmesi

gibi çok sayıda başlığın birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Bursa Büyükşehir Belediyesi de 2024 yılında yaptığı açıklamada projenin temel hedeflerinden birinin bölgeye yeniden kent merkezi vasfı kazandırmak ve cazibe merkezi haline getirmek olduğunu duyurmuştu.

Dolayısıyla bugün yapılan toplantının anlamı, sadece mevcut binaların durumunu değerlendirmekten çok daha geniş bir çerçeve taşıyor.

“Vatandaşın Beklentisi” Sürecin En Kritik Başlığı

Kentsel dönüşüm projelerinde teknik planlamanın yanı sıra en kritik meselelerden biri de hak sahiplerinin sürece dahil edilmesi ve vatandaşların beklentilerinin karşılanabilir bir modele dönüştürülmesi.

Altıparmak–Çarşamba gibi merkezi ve mülkiyet yapısı karmaşık alanlarda dönüşümün önündeki en önemli başlıklardan biri; hak sahipliği, mülkiyet yapısı, mevcut imar hakları, yeni yapılaşma koşulları, finansman modeli ve uygulama etaplarının doğru şekilde belirlenmesi.

Bu nedenle Başkan Erkan Aydın’ın toplantının ardından özellikle “mevcut durum” ve “vatandaşlarımızın beklentileri” üzerinde durması, dönüşümün sosyal boyutunun da masada olduğunu gösteriyor.

Çünkü kent merkezindeki dönüşümün başarıya ulaşabilmesi için yalnızca teknik olarak doğru bir proje hazırlanması yeterli değil. Hak sahiplerinin, kiracıların, esnafın ve bölgede yaşayan diğer kesimlerin de dönüşümün nasıl gerçekleşeceğini, hangi aşamalardan geçileceğini ve kendi yaşamlarını nasıl etkileyeceğini bilmesi gerekiyor.

Bursa’nın Deprem Gerçeği Süreci Hızlandırıyor

Altıparmak–Çarşamba dosyasını Bursa’nın deprem gerçeğinden ayrı değerlendirmek de mümkün değil.

Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Şahin Biba, Mayıs 2026’da Büyükşehir Belediye Meclisi’nde yaptığı açıklamada Bursa’daki riskli yapı stokunun büyüklüğüne dikkat çekerek kentsel dönüşüm konusunda daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılması gerektiğini ifade etmişti.

Haziran 2026’da Osmangazi Belediyesi ile Bursa Büyükşehir Belediyesi arasında gerçekleştirilen kapsamlı koordinasyon toplantısında da afet hazırlığı, kaçak yapılaşma, imar planları, kentsel dönüşüm ve planlama süreçleri ortak çalışma başlıkları arasında yer aldı.

Aynı toplantıda Şahin Biba, Osmangazi’nin kontrolsüz göç ve yapılaşma nedeniyle önemli ölçüde riskli yapı barındıran bir ilçe olduğunu belirterek, Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Bu açıdan bakıldığında Altıparmak–Çarşamba toplantısı, Bursa’nın deprem riskine karşı merkez ilçelerde yürütülen daha geniş dönüşüm politikasının önemli parçalarından biri olarak değerlendirilebilir.

Osmangazi ile Büyükşehir Arasında Koordinasyon Vurgusu

Altıparmak–Çarşamba bölgesinin önemli bir özelliği de dönüşümün birden fazla kurumun koordinasyonunu gerektirmesi.

Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin planlama yetkileri, Osmangazi Belediyesi’nin yerel yönetim sorumlulukları, ilgili meslek odalarının teknik katkıları ve vatandaşların mülkiyet hakları aynı denklem içerisinde bulunuyor.

Haziran ayında gerçekleştirilen Büyükşehir–Osmangazi koordinasyon toplantısında da ortak veri tabanı, planlama süreçlerinde kurumlar arası koordinasyon, kentsel dönüşüm ve afet hazırlığı gibi konular özellikle gündeme alınmıştı.

Şimdi Altıparmak ve Çarşamba özelinde gerçekleştirilen yeni değerlendirme toplantısı, bu koordinasyon anlayışının belirli bir proje alanına daha fazla yoğunlaştırıldığını ortaya koyuyor.

Geçmişte Yapılan Çalışmaların Yeni Yol Haritasına Dönüştürülmesi Bekleniyor

Altıparmak–Çarşamba projesinin geçmişi incelendiğinde aslında bölgede uzun süredir farklı dönemlerde planlama ve dönüşüm çalışmaları yürütüldüğü görülüyor.

2024 yılında oluşturulan çalışma gruplarında özellikle geçmişte yapılan çalışmaların gözden geçirilmesi, mevcut taslakların değerlendirilmesi ve bundan sonraki süreçte kullanılacak yöntemlerin belirlenmesi hedeflenmişti.

Bu nedenle bugün gelinen noktada en önemli beklenti, geçmişte hazırlanan çalışmaların yeniden raflara kaldırılması değil; eldeki verilerin güncellenerek uygulanabilir, finansmanı tanımlanmış, hukuki zemini güçlü ve vatandaşın kabul edebileceği bir dönüşüm modeline dönüştürülmesi.

Çünkü kentsel dönüşüm projelerinde asıl başarı, yalnızca planın hazırlanmasıyla değil, planın sahada uygulanabilmesiyle ölçülüyor.

Finansman Modeli Belirleyici Olacak

Altıparmak–Çarşamba gibi geniş ve merkezi bir bölgede dönüşümün en kritik başlıklarından biri de finansman.

Geçmişteki çalışma modelinde mevcut ve öneri imar hakları üzerinden gelir-gider dengesinin kurulması, finansman modelinin hazırlanması ve uygulama takviminin belirlenmesi de hedefler arasında yer aldı.

Bu noktada önümüzdeki süreçte;

“Dönüşümün finansmanı nasıl sağlanacak?”

“Hak sahiplerinin ekonomik yükü ne olacak?”

“Yeni yapılaşma ile mevcut mülkiyet arasındaki denge nasıl kurulacak?”

“Etaplama nasıl yapılacak?”

“Vatandaş taşınma ve geçici barınma sürecinde nasıl korunacak?”

“Esnafın ticari faaliyetleri dönüşümden nasıl etkilenecek?”

gibi soruların somut yanıtlarının ortaya konulması büyük önem taşıyor.

Esnaf ve Ticaret Hayatı da Dönüşümün Parçası

Altıparmak ve Çarşamba yalnızca konutların bulunduğu bölgeler değil. Aynı zamanda Bursa kent merkezinin ticari, sosyal ve ulaşım açısından önemli noktalarından biri.

Bu nedenle dönüşümün yalnızca konut alanlarını yenilemeye odaklanması yeterli olmayacak.

Bölgedeki esnafın faaliyetlerinin korunması, ticari aksların yeniden düzenlenmesi, yaya hareketliliğinin artırılması, ulaşım ve otopark sorunlarının çözülmesi, bölgenin ekonomik değerinin yükseltilmesi de dönüşümün başarısını belirleyecek unsurlar arasında bulunuyor.

Başka bir ifadeyle hedef, sadece “daha yeni binalar” üretmek değil; daha güvenli, daha ulaşılabilir, daha yaşanabilir ve ekonomik açıdan daha güçlü bir kent merkezi oluşturmak.

Başkan Erkan Aydın’ın Mesajı: Süreç Takip Ediliyor

Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’ın toplantı sonrasında yaptığı değerlendirmede öne çıkan temel mesaj ise sürecin takip edildiği ve çözüm odaklı çalışmaların sürdürüldüğü yönünde.

Aydın, Altıparmak ve Çarşamba için mevcut durumun, vatandaş beklentilerinin ve bundan sonra atılması gereken adımların kapsamlı biçimde değerlendirildiğini belirterek, Osmangazi’de güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturma hedefinin sürdüğünü vurguladı.

Bu açıklama, özellikle Bursa’nın deprem riski düşünüldüğünde, kentsel dönüşümün yalnızca uzun vadeli bir şehircilik projesi değil, aynı zamanda afet riskini azaltmaya yönelik acil bir kamu politikası olarak ele alınması gerektiğine işaret ediyor.

Bundan Sonraki Süreçte Gözler Somut Adımlarda

Altıparmak–Çarşamba bölgesinde bundan sonraki dönemde gözlerin birkaç temel başlıkta olması bekleniyor:

Birincisi, mevcut yapı ve mülkiyet stokunun güncel verilerle ortaya konulması.

İkincisi, vatandaşların beklentilerinin ve hak sahipliği yapısının ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi.

Üçüncüsü, imar planları ve kentsel tasarım çalışmalarının uygulanabilir hale getirilmesi.

Dördüncüsü, dönüşümün finansman modelinin netleştirilmesi.

Beşincisi, etaplama ve uygulama takviminin belirlenmesi.

Altıncısı, dönüşüm sırasında vatandaşların ve bölge esnafının mağduriyet yaşamamasını sağlayacak mekanizmaların oluşturulması.

Yedincisi, Büyükşehir Belediyesi ile Osmangazi Belediyesi arasındaki koordinasyonun sürekli hale getirilmesi.

Bursa’nın Kalbinde Yeni Bir Kent Merkezi Hedefi

Altıparmak–Çarşamba dönüşümü, tamamlandığında yalnızca bölgedeki yapıların yenilenmesini değil, Bursa kent merkezinin geleceğini de etkileyebilecek ölçekte bir proje niteliği taşıyor.

Yaklaşık 82 hektarlık proje alanı ve çok sayıda mahalleyi kapsayan bölge; ulaşımından altyapısına, konut stokundan ticari hayatına, sosyal donatısından kamusal alanlarına kadar çok katmanlı bir dönüşüm ihtiyacını beraberinde getiriyor.

Bu nedenle projenin başarısı, “kaç bina yenilendi?” sorusundan çok daha geniş bir perspektifle değerlendirilmek durumunda.

Asıl ölçüt; kaç kişinin daha güvenli yapılarda yaşayacağı, ne kadar yeni sosyal donatı alanı oluşturulacağı, ulaşım ve otopark problemlerinin ne ölçüde çözüleceği, kamusal alanların nasıl geliştirileceği, esnafın ekonomik hayatının nasıl korunacağı ve en önemlisi vatandaşların dönüşüm sürecine ne ölçüde güven duyacağı olacak.

“Güvenli, Sağlıklı ve Yaşanabilir Osmangazi”

Erkan Aydın yönetimindeki Osmangazi Belediyesi ile Bursa Büyükşehir Belediyesi arasındaki koordinasyonun Altıparmak–Çarşamba özelinde daha somut bir çalışma programına dönüşmesi halinde, Bursa kent merkezinin yıllardır tartışılan dönüşüm başlıklarından birinde yeni bir dönem başlayabilir.

Şimdi öncelikli beklenti; toplantılarda ortaya konulan değerlendirmelerin somut projelere, net takvimlere, şeffaf uygulama modellerine ve vatandaşın doğrudan anlayabileceği dönüşüm planlarına dönüştürülmesi.

Çünkü Altıparmak ve Çarşamba’nın meselesi yalnızca bugünün değil, Bursa’nın gelecek 30-50 yıllık kentleşme politikasının da meselesi.

Bursa’nın tarihi merkezinde güvenli yapılaşmayı, nitelikli kamusal alanları, güçlü ulaşım altyapısını, sosyal donatıları ve yaşam kalitesini birlikte yükseltecek bir dönüşüm modeli hayata geçirilebildiği takdirde, Altıparmak–Çarşamba yalnızca yenilenen bir bölge değil, Bursa’nın merkezinde yeni bir şehircilik anlayışının örneği haline gelebilir.

Osmangazi Belediyesi’nin açıklamasıyla ifade edilen “güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturma” hedefinin sahadaki karşılığı ise bundan sonraki süreçte atılacak somut adımlarla şekillenecek.